transparant copy  PENTALPHA

 

Monorail Monorail  ansicht

 
Overgrootvader L.A. van de Ven was omstreeks 1908-1910 houtvester in het boschdistrict Grobogan (noordelijk van Poerwodadi) , Midden Java. Hij heeft zich daar ingespannen bij de studie naar en het realiseren van een monorailsysteem voor het vervoer van hout naar de lager gelegen delen. Hierboven een impressie van hoe het eruit heeft gezien.
Schrijfster Augusta de Wit (1864-1939) schreef erover in een van haar feuilletons in de NRC van 30-nov-1911:

"... Nog altijd loopt naast ons het spoor der tram. En, tusschen de boomen, op een enkele plaats, komt een tweede spoor te zien, in de hoogte, een spoor door de lucht, over afgezaagde stammen loopend; de mono-rail, waarlangs van de heuvels af, hangende ijzeren wagens met boomstammen bevracht, in een vliegende vaart naar beneden komen. De exploitatiechef der tram, onze gids op dezen tocht, legt ons de constructie in W-vorm der wagens uit, waarvan hij de uitvinder is en eerste toepasser. Het is niet mogelijk, dat, zelfs bij de scherpste bocht, de slingerende wagens ooit uit het gewicht raken. In den regentijd, als de boschwegen in moeras veranderen, gaat ongestoord het hout-transport zijn gang langs dezen luchtigen weg, de eene ijzeren staaf op de onthoofde boomen gedragen. Overal in het bergland van Java op cultuur- en houtaankapondernemingen begint men nu met den aanleg van zulke monorails." ... 
 (Uit: Natuur en menschen in Indië, Augusta de Wit, 1921, hoofdstuk "Een bevloeiingswerk", blz 125, eerder verschenen in Nieuwe Rotterdamsche Courant, Avondblad A, 30-11-1911)

(De bovenbeschreven monorail plus waterwerken in aanbouw in de rivier de Prijetan bevinden zich zuidwestelijk van Babat, iets oostelijk van de lijn Djombang-Babat, Oost-Java. De dam werd opgeleverd in 1917)

Ook op de koloniale tentoonstelling die in 1914 (20 aug - 22 nov) in Semarang werd gehouden, werden foto's van het monorailsysteem getoond. De afdeling Boschwezen zond ondermeer een verzameling grote foto's in, "hoofdzakelijk betreffende het gecombineerde bedrijf in Tjepoe en van het monorailsysteem aldaar" (NRC, 7-12-1913, Avondblad B).

“In de jaren 1908 en 1909 werd door den houtvester Beck voor het vervoer van klein hout en brandhout een monorailbaan van geringe, doch voor het doel voldoende capaciteit aangelegd (boschdistrict Noord-Soerabaya). In latere jaren is dit idee door den houtvester Van der Ven in Grobogan verder uitgewerkt, en zijn door hem monorailbanen gebouwd met grooter capaciteit, voor zwaarder transport. Zijn overweging was, dat naast besparing van één rail, de bouw en het onderhoud van monorailbanen in geaccidenteerd terrein beduidend goedkooper zouden zijn dan die van de gebruikelijke bi-railbanen."
(Het boschbeheer in Nederlandsch-Indië, door Ch.S.Lugt, 1933, blz 75-76). 


monorail3 monorail1 monorail2


 L.A. van de Ven is geboren in Probolinggo op 17 sept. 1872. Hij studeerde van 1891 tot 1894 als kostschoolleerling aan de (RLS) Landbouwhogeschool in Wageningen. Daar was in 1891 de nieuwe opleiding tot  houtvester in Nederlands-Indië gestart. Hierna zette hij in 1894 zijn studie o.a. in Duitsland (Berlijn en Wulften) voort. In april 1895 vertrok hij van Amsterdam weer naar Probolinggo. Hij heeft in zijn loopbaan diverse houtvesterijen gediend in Oost- en Midden-Java. De bijnaam voor een houtvester was destijds 'Djatipit'.
  

Monorail Grobogan     Bataviaasch Nieuwblad 16-7-1913 
Monorailbaan voor vervoer van ca 6 m3 of ca 5 ton timmerhout  Bataviaasch Nieuwsblad, 16-7-1913


Zijn standplaatsen waren vanaf 1897 tot 1932 achtereenvolgens: Madioen - Lamongan - Lidajoe (Madoera) - Belo (Rembang) - Toeder - een jaar verlof naar Nederland per 2-3-1909 - Grobogan - Oendakan - Monggot - Zuid-Kediri. Met ingang van 30 september 1932 op verzoek "wegens volbrachten diensttijd eervol uit 's lands dienst ontslagen onder dankbetuiging voor de door hem aan den Lande bewezen langdurigen diensten en onder toekenning van den titulairen rang van inspecteur bij genoemden dienst". In 1932 ging hij met pensioen en woonde aan de hoofdweg in Blitar, destijds de Garoemweg geheten. Hij zou destijds in de gemeenteraad van Blitar hebben gezeten, er loco-burgemeester zijn geweest en ook functies hebben gehad in het I.E.V. (Indo Europees verbond). Hij is verdwenen tijdens de opstand van Madioen in het Blitarsche.  De laatste vermelding dateert van 5 december 1946 toen hij verbleef in kamp Tlogo, Blitar.
Onbekend is hoe hij aan zijn einde is gekomen. Er vonden  indertijd tijdens zijn verblijf in dat gebied ernstige zuiveringen plaats.

LA van de Ven LA vandeVen Van zijn monorailstudie zijn in de annalen van de Landbouwhogeschool sporen teruggevonden.
Er is een artikel aan gewijd in het blad Tectona (Tectona nr. 6, pag. 111-124, 1913), het "Boschbouwkundig tijdschrift der Vereeniging van hoogere ambtenaren bij het Boschwezen in Ned. Oost-Indië".

Er zijn slechts met zekerheid 3 foto´s bewaard gebleven van L.A. van de Ven. Ongetwijfeld zijn er meer foto´s van hem gemaakt, tijdens houtvesterscongressen en andere ontmoetingen, maar de vraag is: waar zijn deze te vinden?

Bataviaasch Nieuwsblad 5-12-1912
  Blitar, 1922   onbekende datum     Bataviaasch Nieuwsblad
5-12-1912