transparant copy  PENTALPHA

 

CATHARINAKERK 1738 CATHARINAKERK oud1   DSC 5641 640x491  
De Eindhovense Catharinakerk in de 17e-18e eeuw zoals deze er ten tijde van Aelbert van de Ven moet hebben uitgezien     Reconstructie op basis van bijgaande schedel afkomstig uit het Catharinakerkhof, zoals tentoongesteld in de Catharinakerk aan het Stratumseind (2013)  

 

Op 4 juli 1762 is in Eindhoven een in die tijd bekende ingezetene begraven, Albert Wilborts van de Ven.
Hij had een lang leven achter de rug, waarin hij smid is geweest, maar ook politiemeester, schepen, en diaken van de Gereformeerde gemeente.
In het begraafboek van die dag, dat nu nog steeds in het gemeentearchief in Eindhoven is te raadplegen (althans: voor bezoekers alleen een kopie daarvan), heeft de doodgraver een notitie opgenomen omdat hij het blijkbaar bijzonder vond om er melding van te maken.

Er staat:  

Begraafboek
"Den 4 dito is begraven dhr. Aelbert van de Ven toen hij hondert14 jaren out was"
Bron : Geref. gemeente, gem.archief Eindhoven

Kan zoiets waar zijn? Kon iemand in de 17e eeuw de leeftijd van 114 jaar bereiken?
Let wel: het was een naar huidige maatstaven hectische en gevaarlijke tijd. Als de bewering waar is, zou Albert van de Ven geleefd hebben van 1648 tot 1762.
Zijn leven zou dan begonnen zijn ten tijde van de Vrede van Munster en hem hebben gevoerd door de generaliteitsperiode (Brabant als een soort wingewest van de Staten Generaal) waarin het Eindhovense leven beslist geen kenmerken van de huidige verzorgingsstaat kende.

Wie was deze Albert van de Ven?
Er zijn in de literatuur over Eindhoven enkele aanwijzingen over hem te vinden.
Albert Wilborts van de Ven was in de eerste plaats mijn voorvader. Ik ontdekte zijn bestaan in 1978, toen ik met minimale gegevens over deze familie en mijn voorouders, de stamboom van de familie 'van de Ven' probeerde te doorvorsen. Hij had gelukkig zijn sporen nagelaten in de Eindhovense geschiedenis. Hoewel Eindhoven nu een stad van wereldformaat schijnt te heten, was het destijds een klein maar niet onbelangrijk stadje aan de Gender, waarover dus ook al eens was gepubliceerd en in die werken kwam hij ook al voor.
Bekend is het werk van F.N. Smits: "Geschiedenis van Eindhoven", maar ook Houben´s standaardwerk gaf verwijzingen.
Voor mij hadden anderen al ontdekt dat hij 114 jaar oud was (of zou zijn) geworden.
Het spoor terugzoekend, kwam ik erachter dat ik rechtstreeks van hem afstamde. Best intrigerend.
Er leefden destijds (1978) nog maar 4 personen die de naam 'Van de Ven' droegen en die van hem afstamden. Inmiddels zijn dat er  7.

Inmiddels loopt de stamboom ietsje verder terug, maar verder dan ca 1610 ben ik helaas nooit gekomen.
Het spoor lijkt te eindigen in Eindhoven, rond 1550-1600.

Handtekening Albert van de Ven
Handtekening van Albert van de Ven uit een notariële acte


Het gezin van Albert van de Ven 'den ouden'
Hij was zoon van Wilbort Aelberts van de Ven (geb. Eindhoven ± 1630, smid in 1665) en van Jenneke Rutten Jans van de Gevel.
Zijn eerste huwelijk :  Eindhoven,  26 december 1690 met Margrita (Grietjen) Wessels, j.d. v Doettinchem
Zijn tweede huwelijk:  Eindhoven 14 april 1703 met Feijken (Fijtke) Cuypers, zij is begraven Eindhoven  22 oktober 1737.

Kinderen uit zijn 1e huwelijk :
Janna Elisabeth van de Ven
Ged. Ger.Gem. Ehv 1-9-1691, getuigen Johannes Piscators en Maria Magdalena Bloemendal, genaamd Piscators.
Zij was getuige bij doop in 1742. Lidmaat aangenomen in 1710.

2 Willemina van de Ven
Ged. Ger.Gem. Ehv 3-8-1692 (Aaltjen van der Venne)
Op belijdenisse hares geloofs aangenomen december 1716. Begr Veghel 14-1-1744.

3 Anna Catrijn van de Ven
Ged. Ger.Gem. Ehv 13-11-1695 (Juffr. Anna Piscators uxor ministri). Gehuwd Eindhoven april 1723 Petrus (Pieter) Nahuijs welke ged. Oirschot 3-3-1697, koster en schoolmeester aldaar, begr ald 24-8-1741, zn v Abraham en Jenneken van de Kerckhof. Weduwe in 1776 en wonende te Oirschot

4 Willebertus van de Ven (Wilbert)
Ged. Ger.Gem. Ehv 22-8-1700 (Juffr. Anna Piscators)
Tr Johanna Maria Bogaerts (Royaers of Royaarts).
Attestatie van Ds. H. Ross te Veldhoven en Blaerthem van 4-5-1732 van ondertrouw op 3-5-1732. School¬meester en coster te Wintelre. Werd aangesteld 11-11-1729 (Raad van State 312 f 511) en bleef in functie tot 24-10-1735 (Rentmr. Geestelijke goederen C 3735). Met attestatie van 's Bosch wordt hij 15-7-1724 lidmaat der Eindhovense Herv.Gem. In 1742 trouwt Johanna Maria Royaerts, weduwe van Wilbert van de Ven, met Johan van Berten, weduwnaar van Sophie van Heist, schoolmeester te Zeelst.

Kinderen uit zijn 2e huwelijk:
5 Bernardus van de Ven
Ged.Ger.Gem. Ehv 16-11-1704, begraven  's-Hertogenbosch 4-10-1759. 's Lands deurwaarder te 's-Hertogenbosch.
Poorter en Eed aldaar 6-9-1724. Sluiter van de Orthepoort en Boom van het Avondveer aan den Boom.
 
6 Johannes van de Ven
Ged.Ger.Gem.Ehv 19-4-1706 (Cornelis van de Ven).
Overl. 7-9-1776. Begr ald 12-9-1776.
Aangesteld als politiemeester in plaats van zijn vader op maandag 5-1- 1761. Schoolmeester (N1286 101 volgens welke hij niet gehuwd blijkt).

7 Albertus van de Ven "den Jongen" (Aelbert)
Ged.Ger.Gem.Ehv 12-1-1708 (get. Albertus Royaerds V.D.M. in Nimwegen - VDM=Verbi Divini Minister, bedienaar van Gods Woord),
begraven Veghel 21-6-1753 nalatende 4 kinderen. Vorster en gerechtsbode (‘gerigtsbode’) te Veghel in 1745. Gehuwd met Christina Danckers, welke is begraven Veghel 21-3-1748. (Van deze Albert van de Ven stam ik af)

Waar is Albert van de Ven begraven?
Hoewel ik geen stadsarcheoloog ben, mag ik aannemen dat hij destijds is begraven in of nabij de vorige Catharinakerk die in 1859 moest wijken voor de bouw van de huidige kerk aan het Stratumseind in Eindhoven. Van grafstenen laat staan grafteksten is geen sprake. Alleen die ene notitie in het begraafboek.
In maart 2005 is bij de huidige Catharinakerk een archeologisch onderzoek gestart waarbij van een gedeelte van het oude Catharinakerkhof  (het deel dat ligt buiten de nieuwe Catharinakerk)  alle stoffelijke resten zijn opgegraven en voor verder onderzoek zijn gearchiveerd. Van een proefopgraving in 2002 is de vondst van het jongetje Marcus en diens gezichtsreconstructie bekend geworden. De opgravingen liepen door tot in de zomer van 2006. Diverse malen heb ik de opgravingssite bezocht en door het zeldzame tijdvenster geschouwd dat bezoekers hier werd geboden. Oog in oog staan met het verleden en de mensen waarover ik zoveel had gelezen. Lichaam na lichaam kwam boven, en vele objecten hadden het zonlicht al 300, 400 of vijfhonderd jaar niet gezien.
Vraag: Zou Albert van de Ven erbij hebben gezeten?

Albert van de Ven is niet de enige voorouder die daar mogelijk is begraven. Ook zijn ouders, grootouders, overgrootouders, beide echtgenotes, zijn kinderen, sommige van zijn kleinkinderen? Aannemelijk, maar we zullen het helaas nooit weten.

Ik mag slechts hopen dat de archeologen de stoffelijke resten met respect zullen behandelen gedurende vervolgonderzoeken en t.z.t. terug zullen bezorgen voor de ooit gegeven eeuwige rust.

img 6077 img 6085   DSC 5635 640x424
Eindhoven, voorjaar 2006,
Catharinakerkhof opgravingssite
2006: Het uittroffelen van een kinderskelet   Gevonden stoffelijke resten uit de vm. Catharinakerk, tentoongesteld in de huidige kerk op dezelfde plaats (2013)

 

Vermeldingen van Albert van de Ven

‘Beknopte geschiedenis van Eindhoven’ door F.N. Smits (1887):

1. deel II, blz 168, 1689 : “Verder verzocht Aelbert van de Ven (1) ordonnantie ter betaling van fl. 6 als bode in ‘t beleggen van de classis ten tijde van ‘t beroep van dominee Piscator.”
“(1) Aelbert van de Ven is in 1762 in den hoogen ouderdom van 114 jaren overleden (Aantekening van den doodgraver)”

2. deel II, blz 181 : “Den 15n. April 1716 zou deze verpachting door den politiemeester, Albert van de Ven, ten overstaan van den vollen magistraat op het stadhuis plaats hebben ; maar de vier katholieke regenten wilden er geene zitting nemen”

3. deel II, blz 185, 1716 : “... politie-meester Aelbert van de Ven...”

4. deel III, blz 48, juli 1739 : “Hiermee stemden de schepenen Albert van de Ven, Joan Jacobus Wagenaer, Antoni Voskuijl, Constantijn van Zutphen en Judocus Kockers (allen gereformeerden) in.”

5. deel III, blz 96, 1752 : “Drie protestantsche schepenen, de meer dan honderdjarige smid, de altijddurende schepen en politie-meester Albert van de Ven, de zilversmid Judocus Kokkers en de commies van den tol, Hubert Couw, brachten hunnen stem uit op Cornelis van Zutphen.”

Geschiedenis van Eindhoven, de stad van Kempenland
naar voor het meestendeel onuitgegeven handschriften bewerkt door L.G.A. Houben:

1. Deel 2, Blz 197, hoofdstuk LXXIX:
    "Aelbert van de Ven", president van de nieuwe schepenen; wel een eerlijck man, maar onsen dootbidder en de klokkenstelder van de stad.

2. Deel 2, Blz. 216, hoofdstuk LXXX:
    Aelbert van de Ven, vermeld als zijnde politiemeester


Hieronder een extract uit de Eindhovense Burgerlijke Stand, van 7 July 1838,
refererend naar de begrafenis van Aelbert van de Ven in 1762, 76 jaar daarvoor.

 Acte begraafboek

In 1838, toen deze acte werd opgemaakt,  leefden geen Van de Ven's meer die Aelbert nog gekend hadden.
Dat was toen 76 jaar geleden.
De oudste toén nog levende nazaat van Aelbert was voorzover bekend achterkleinzoon Leendert Cornelis van de Ven, geboren in 1770.
Maar ongetwijfeld was binnen de familie de herinnering bewaard gebleven en wellicht bestond toen zijn graf nog?
Latere generaties waartoe ikzelf behoor, waren hiervan niet meer op de hoogte.